TABEE NIEUW-GUINEA

 

images/unnamed.jpg

Stichting Be-wonder interviewt mensen die een onlosmakelijke relatie hebben met de consequenties van de Tweede Wereldoorlog in Azië. De onvrijwillige migratie van (Indo-) Europeanen vanuit Indonesië en later vanuit Nieuw-Guinea is daar direct een gevolg van.

Het doel is het documenteren en presenteren van getuigenissen van Nieuw-Guineagangers en Papoea’s over de bewogen periode 1945-1962 door middel van multidisciplinaire docu(mentaire)-theater, een tentoonstelling, twee een of meerdere symposia, een boek met DVD en een website.

De groep mensen die we interviewen zijn mensen uit voormalig Nederlands-Indië (waaronder ex-DETA, ambtenaren), Papoea’s in Nederland en in Nieuw-Guinea, Nederlandse militairen, Nederlanders en Indo-Europeanen en missionarissen en zendelingen die na de overdracht in 1962 in Nieuw-Guinea zijn gebleven.

Er komt docu-theater waar de interviews (films) de basis zijn en waarbij een drietal geïnterviewden zelf live optreedt samen met een professionele acteur en musicus. Daarnaast is er een reizende tentoonstelling met de beelden van de interviews, andere bezienswaardigheden (objecten en persoonlijk foto- en filmmateriaal) en een tweetal symposia. We werken met een vaste huisstijl, zodat het project grafisch, praktisch (voor theater) en multimediaal dezelfde uitstraling naar buiten toe heeft.

Over de rol en het lot van de Indo-Europeanen na het uitroepen van de Republik Indonesia door Soekarno direct na het beëindigen van WOII (17 augustus 1945), dat tot de Indonesische onafhankelijkheid leidde, is veel geschreven of op een andere wijze gedocumenteerd. Over het lot van de Indo-Europeanen (en Papoea’s) in Nieuw-Guinea echter niet. Ons project wil daar verandering in brengen door de persoonlijke verhalen over deze periode vast te leggen.

Wij gebruiken in dit project oral history die een persoonlijk en subjectieve kijk geeft op de geschiedenis. Geschiedenisboekjes beschrijven vaak het generieke of een onvolledig verhaal. Oral history is een methode die via persoonlijke interviews ervaringen en levenswijzen (immaterieel erfgoed) uit vroegere tijden probeert vast te leggen en te behouden voor toekomstige generaties. Het is de orale vorm van het ‘overleveren’ van verhalen die wordt vastgelegd. Het ontsluiten ervan is immers belangrijk voor jongere generaties. Het Indisch Herinneringscentrum (IHC) in Den Haag en museum Bronbeek hebben interesse getoond om met ons samen te werken om de orale geschiedenis op een bijzondere wijze te presenteren. Theatermaker, beeldend kunstenaar en andere specialisten werken nauw samen voor het docu-theater alsmede voor de tentoonstellingen en symposia. De opening van Tabee Nieuw-Guinea, het multidisciplinaire docu-theater, de tentoonstelling, de symposia en het boek met DVD,is gepland voor het tweede kwartaal van 2022 in het IHC. In Nieuw-Guinea willen we het docu-theater en symposia ook in 2022 presenteren.

Doel project ‘Tabee Nieuw-Guinea’

Het doel van ons project is het documenteren van de persoonlijke verhalen van Nieuw-Guineagangers. Hiermee wordt inzicht en begrip gegeven in een onderbelichte periode in Nederlands-Indië na de tweede wereldoorlog. 

Vanuit de gevonden verhalen (oral history) werken we toe naar docu-theater, museale tentoonstellingen en symposia. De relatie met de hedendaagse (geo-politieke) vraagstukken kunnen daarbij ook aan bod komen.

In tegenstelling tot de situatie met betrekking tot het voormalig Nederlands-Indië, is er bij het brede publiek weinig bekend over situatie in Nieuw-Guinea in de jaren rondom 1962 in Nieuw-Guinea. Wat het project bijzonder maakt is dat het nu eens niet alleen over de politiek gaat, maar ook de stemmen vanuit een verschillend perspectief worden getoond.
De beoogde groep wordt steeds ouder en daarom is het urgent getuigenissen over deze belangrijke, maar onderbelichte, periode in de Nederlandse geschiedenis te documenteren. Daarnaast komt de vraag op of er parallellen te trekken zijn met een tweetal actuele situaties: 

  1. Nieuw-Guinea, de papoea’s als tweederangs burgers op hun eigen eiland?!

  2. Kent de vluchtelingencrisis, die zich sinds 2013 in Europa manifesteert, naast verschillen ook overeenkomsten met de situatie van de migratie uit Nieuw-Guinea. 

Wij richten ons in eerste instantie op dertig mensen met verschillende achtergronden. Het project brengt in kaart hoe dit onderwerp leeft onder de mensen die dit hebben ervaren en geeft inkijk in de ‘emotionele onderstroom’ met betrekking tot dit onderwerp. Hoe hebben zij hun laatste dag op Nieuw-Guinea beleefd.

 

Ondersteund door CEWIN (Collectieve erkenning Indisch en Moluks Nederland)